Sıkça Sorulan Sorular

Net sıfır hedefi, bir şirketin, kurumun veya ülkenin atmosfere saldığı sera gazı emisyonlarını sıfırlamayı hedeflediği anlamına gelir. Bu, genellikle emisyonları azaltmak ve kalan emisyonları dengelemek suretiyle gerçekleştirilir. Şirketler net sıfır hedeflerini belirlemek için öncelikle mevcut emisyonlarını hesaplamalı ve analiz etmelidir. Daha sonra, bu emisyonları azaltmak için belirli hedefler ve stratejiler belirlemelidirler.

Net sıfır hedefleri, karbon ayak izi takibini içerir. Net sıfır hedeflerine ulaşmak için şirketler, karbon ayak izlerini sürekli olarak izlemeli ve azaltmayı hedeflemelidir. Karbon ayak izi, bir bireyin, şirketin veya ürünün doğrudan ve dolaylı olarak atmosfere saldığı toplam sera gazı miktarını ifade eder. Karbon ayak izi, genellikle CO₂ eşdeğeri (CO₂e) cinsinden hesaplanır. Hesaplama; enerji tüketimi, ulaşım, atık yönetimi ve diğer faaliyetlerden kaynaklanan emisyonları içerir. Bu emisyonların firmaların kendisi ve devletler tarafından takibi yapılması gerekmektedir. Devletler tarafından takibi ile ilgili dünyada uygulanan Emisyon Ticaret Sistemleri bulunmaktadır. Bu konuda uygulamaya ilk konulan sistemlerden birisi EU-ETS'tir.

EU Emission Trading System (EU ETS), Avrupa Birliği'nin karbon emisyonlarını azaltmak için oluşturduğu bir emisyon ticaret sistemidir. Bu sistemde, belirli bir miktar emisyon izni (cap) belirlenir ve şirketler bu izinleri ticaret yaparak kullanabilirler. Şirketler, emisyonlarını azaltarak ihtiyaç duyduklarından fazla izinlerini satabilir veya izinleri satın alarak emisyonlarını dengeleyebilir. EU-ETS kapsamında ithal edilen ürünlerin karbon emisyonları dikkate alınarak ek bir vergi uygulanır. Bu sistemin ismi SKDM'dir (Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması).

Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM), Avrupa Birliği'nin ithal edilen ürünlerin karbon içeriklerine göre çalışan bir uygulamadır. SKDM, yerli üreticiler ile ithalatçılar arasında eşit bir ticaret alanı sağlamak ve karbon sızıntısını önlemek amacıyla uygulanır. EU-ETS ve SKDM gibi mekanizmalar, şirketlerin karbon emisyonlarını izlemelerini ve azaltmalarını ve sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmalarını teşvik eder.

Sürdürülebilirlik, doğal kaynakları koruyarak ve çevresel, sosyal ve ekonomik faktörleri dengeleyerek gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılayabilme yeteneğidir. ESG kriterlerine uyan şirketler; yatırımcılar, müşteriler ve diğer paydaşlar nezdinde daha güvenilir ve sorumlu olarak algılanır. Ayrıca, ESG performansı yüksek olan şirketlerin uzun vadeli finansal başarı ve sürdürülebilir büyüme elde etme olasılıkları daha yüksektir ve şirketlerin bu performanslarını raporlamaları gerekir.

Sürdürülebilirlik raporu, bir şirketin çevresel, sosyal ve ekonomik performansını ve sürdürülebilirlik hedeflerine yönelik ilerlemelerini açıklayan belgedir. Bu raporlar, şirketlerin sürdürülebilirlik çabalarını, başarılarını ve gelecekteki hedeflerini şeffaf bir şekilde paylaşmalarını sağlar. Bu raporlamada dünyada ve Türkiye'de kullanılan iki yaygın standart vardır. GRI Standartları, şirketlerin ekonomik, çevresel ve sosyal etkilerini raporlamaları için yönergeler sunar. TSRS (Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları), Türkiye'de faaliyet gösteren şirketler için sürdürülebilirlik raporlaması konusunda rehberlik eden yerel standartlardır. Türkiye'de yıllık aktif toplamı 500 milyon Türk Lirası, yıllık net satış hasılatı 1 milyar Türk Lirası olan ve 250 kişi çalıştırma kriterlerinden herhangi ikisini sağlayan firmaların TSRS kapsamında sürdürülebilirlik raporlaması zorunluluğu bulunmaktadır.

Karbon kredisi, bir ton karbondioksit (CO₂) veya eşdeğer miktarda başka bir sera gazı emisyonunun azaltılması, ortadan kaldırılması veya önlenmesi karşılığında verilen bir sertifikadır. Bu sertifikalar, emisyon azaltma projeleri tarafından üretilir ve gönüllü veya düzenleyici karbon piyasalarında alınıp satılabilir. Şirketler ve bireyler, karbon ayak izlerini dengelemek amacıyla bu kredileri satın alabilirler.

Şirketler ve bireyler, karbon kredileri satın alarak kendi emisyonlarını denkleştirebilirler. Örneğin, bir şirketin yıllık karbon ayak izi 10.000 ton CO₂ ise, bu miktarı denkleştirmek için 10.000 karbon kredisi satın alabilir. Karbon offsetleme, özellikle net sıfır hedeflerine ulaşmak isteyen kuruluşlar için önemli bir strateji olarak kullanılır.